Tridesetak hiljada epskih stihova nastalih kroz srpsku istoriju i svakojaka vremena i još 24.000 koje je sam napisao i posvetio stradanju Srba na Kosmetu, napamet zna Dragoslav Brnović, epski pesnik iz Kraljeva, rođen u Peći, čiji koreni potiču iz Raušića u LJešanskoj nahiji. Kaže da bi mu za deklamovanje ove neobične „epske biblioteke u njegovoj glavi“ trebalo skoro 15 sati da ih uz samo nekoliko predaha, naizust izgovori. NJegove rime su guslari prepoznali kao vredan istorijski izvor, i njih dvadesetak su snimili na više od 70 kompakt diskova.
– Jednostavno od Boga mi je dato da mogu upamtiti sve ono što sam pročitao, a ja sam epsku poeziju, kao pravo srpsko nasleđe pohranio u memoriji. Još kao dete, kada nisam znao ni pisat ni čitat, pjesme sam pamtio. Skupljale se decenijama one stare, naučene, ali, nažalost, i ove sopstvene, napisane ponajviše krajem prošlog veka. Ipak, bez gusala one nemaju svoju težinu, tako da sam ih prosto stvarao kako bi jednom bile „okićene“ zvukom ovog najstarijeg srpskog instrumenta -objašnjava Brnović.
„Srbi sa pet zvezdica“
Drago Brnović iz duše izgovara sve stihove naučene napamet, i očigledno je da ih duboko preživljava.
– Zbog svega preživljenog, zbog starih koji su proterani sa svojih kosmetskih ognjišta, i NJegoša sa Cetinja koga nazivam srpskim polubogom, sve metohijske Srbe i one u Crnoj Gori, nazivam „Srbi sa pet zvezdica“. Trebalo je sve to izdržati i opstati – smatra Drago Brnović, živa antologija srpske epske poezije.
I danas, na zidu u njegovoj kući u Kovanluku kod Kraljeva, stoje pradedovske gusle stare 106 godina, uz koje se nekada pevalo u domu roda Brnovića u Raušićima.
One su iz moje prapostojbine Crne Gore. čuvam ih kao oči u glavi u svojoj kući u Kraljevu, baš kao i azbuku koju malo škola ima. Jedan sam od onih koji su još pre tri decenije, terani zlom, krenuli prema Srbiji, pa sam želeo sačuvati tradicionalne dragocenosti, neke u koferima, a neke u duši – priča Brnović, koji je tugujući za rodnom Metohijom u svojoj knjizi epske poezije „Istina u srpskim guslama“, opevao brojna savremena preteška događanja.
U ovoj zbirci on je opevao stradanja Srba na Kosmetu i srpske vojske i policije. Za mnoga događanja koja savremenici pamte, a samo vreme ih lagano gura u zaborav, Dragovi stihovi su jedini pisani dokumenti i početak stvaranja drugog pokosovskog epskog ciklusa. Zbog toga za prognane Srbe koji su utočište potražili u Kraljevu tokom ratne 1999. godine, druženje sa ovim epskim recitatorom i poetom, pravo je blago. Sami smo se uverili da kraja njegovoj deklamaciji, takoreći, nema. Iz grla Brnovića niže se srpska istorija u rimama, kao perle na beskonačnom koncu, sve od Karađorđa do dana današnjih.
Dragov sin, 13-godišnji Nikola, učenik je etno-odseka muzičke škole „Stevan Mokranjac“ i peva uz gusle. Kao i njegov otac, već je počeo da pamti epske stihove, ali guslajući na svojim guslama. Na onima iz davne 1906. godine niko ne gusla. Samo ih Drago, tek ponekad uzme u ruke, koliko da preci na onome svetu „čuju“ da su Brnovići živi i zdravi, i da se ne daju.
