Knez Miloš Obrenović zakonom je ustanovio zabranu unošenja i štampanja knjiga takozvanom Vukovicom, odnosno reformisanim ćiriličnim pismom Vuka Karadžića. Zabrana „da se ne štampaju knjige pravopisom Karadžića Vuka„ koje „hule protiv božestva i praviteljstva”, donela je Knjažesko-srpska kancelarija u Kragujevcu 22. decembra 1832. godine (prema starom kalendaru). Manje ili više oštra, sprovođena je gotovo 35 godina.
Reklama
Njeno postepeno ukidanje započelo je na današnji dan, 12. marta 1868. godine (po starom kalendaru), na insistiranje Društva srpske slovesnosti, a prema odobrenju kneza Mihaila Obrenovića, ukazom ministra prosvete Dimitrija Crnobarca. Tako je rat za srpski jezik i pravopis okončan Vukovom pobedom, koja je, na žalost, stigla četiri godine nakon njegove smrti.
Danas, 158 godina kasnije, ponovo se dovodi u pitanje Vukova reforma srpskog jezika i pisma. Krajem februara Sergije, episkop Bihaćko-Petrovački doneo je ukaz kojim se tokom bogosluženja zabranjuje „novi srpski jezik nesretnog Vuka Karadžića”. Episkop potom naglašava: „Iako je savremeni srpski jezik razumljiv našem narodu, a i nama samima, ipak Smo mišljenja da crkvenoslovenski jezik ne smijemo ispustiti iz upotrebe nikako!”.
Na kraju Sergije izričito naređuje: „Zabranjujemo služenje tokom cijelog Časnog posta na srpskom jeziku — isključivo na crkvenoslovenskom!”.
Ovakve čudne i svakako neutemeljene odluke i teške reči ponovo nas vraćaju onom Vukovom bolno iskrenom vapaju: „Otac srpske pismenosti cela života zavisan od neuka naroda i nepismenih gospodara — ima li strašnije sudbine?”.
Izvor: Muzej Vuka i Dositeja
Ilustracija: Vuk Stefanović Karadžić, Prvi srpski bukvar, azbuka na stranici 9, Beč, 1827.
