Umetnica koja je sa samo 24 godine otišla sa ovog sveta, ostavila je za sobom trag koji je tek decenijama kasnije dobio potpuno priznanje koje zaslužuje. Vidosava Kovačević jedna je od prvih srpskih slikarki koja se školovala u Parizu, i jedna od najljepših talenata srpske moderne, kako ju je nazvao istaknuti istoričar umetnosti Lazar Trifunović.
Reklama
Rođena je 15. maja 1889. godine u uglednoj beogradskoj porodici. Otac joj je bio Ljubomir Kovačević, istaknuti srpski istoričar i političar, a majka Draga. Svu njihovu šestoro dece krstio je Stojan Novaković, tadašnji predsednik Srpske akademije nauka i jedan od najistaknutijih srpskih intelektualaca tog vremena.
Umetnički put Vidosave Kovačević počeo je 1903. godine, kada po savetu slikara Riste Vukаnovića pohađa časove crtanja u Devojačkoj školi. Godine 1905. upisuje Umetničko-zanatsku školu u Beogradu, gde su joj predavali vodeći srpski slikari tog vremena: Marko Murat, Rista i Beta Vukanović, Dragutin Inkiostri i Đorđe Jovanović. Završava opšti kurs (1905–1906), specijalni kurs slikarstva (1906–1909) i kurs za učitelje crtanja i lepog pisanja (1909–1910), stičući najviše umetničko obrazovanje u tadašnjoj Srbiji.
Februara 1912. godine odlazi u Pariz da nastavi školovanje. Pohađa privatnu školu Rosi i Akademiju Žilijen, a u septembru 1912. konkuriše na Školi lepih umetnosti. Na prijemnom ispitu bila je osma od 120 kandidata i jedina među primljenim kandidatima sa jugoslovenskih prostora.
Međutim, sudbina je htela drugačije. Novembra 1912. vraća se u Beograd zbog smrti brata Vladete, koji je poginuo u Kumanovskoj bici 1912. godine. Na povratku se razboli od gripa, otišla je u Nicu na oporavak, ali se uskoro vratila u Beograd i umrla od galopirajuće tuberkuloze, nedugo nakon što je ista bolest odnela i njenu sestru Jelu.
Vidosava Kovačević stvarala je u kratkom periodu od 1905. do 1913. godine, tokom kojeg je prešla put od realizma do impresionizma. Zahvaljujući intenzivnom koloritu i energičnom slikarskom gestu, u poslednjim radovima njeno slikarstvo se približava ekspresionizmu. Njena slikarska evolucija kretala se od akademskih pouka, preko secesijske stilizacije, rada u plenzeru, svojstvenog impresionistima, do faze ekspresivnog kolorita i snažnog poteza.
Njena dela nastala u Beogradu neposredno nakon završetka školovanja i ona tokom boravka u Parizu predstavljaju drugu fazu stvaralaštva (1911–1912). U ovom periodu, koji je trajao svega dve godine, tragala je za ličnim likovnim izrazom. Pod uticajem Koste Miličevića oslobađa potez, unosi bogatiji kolorit i rasvetljava paletu. Posebnu pažnju posvećuje psihologiji ličnosti, karakterologiji pokreta, emocionalnosti i duševnom stanju.
Najznačajnija dela iz ove faze uključuju: Studiju za portret, Banaćanin, Predeo sa mostom, Plažu i Glavu devojčice. Upravo ova dela predstavljaju vrhunac njenog likovnog jezika i stila.
Vidosava Kovačević izlagala je na godišnjim izložbama Umetničko-zanatske škole u Beogradu (1908–1911), ali za života nije imala samostalnu izložbu. Tek 1970-ih godina njena dela su uključena u izložbe posvećene srpskom slikarstvu prve polovine 20. veka i ženama u srpskom slikarstvu.
Veliki broj njenih radova izgubljen je u Prvom svetskom ratu, a neke od najboljih odnela je u Pariz, zbog čega je gotovo pala u zaborav. Ključnu ulogu u revalorizaciji njenog stvaralaštva odigrao je Pavle Beljanski, srpski diplomat i čuveni kolekcionar. On je otkrio u njima umetnicu specifičnih vrednosti, zaslužnu da uđe u njegovu antologiju.
Dela Vidosave Kovačević danas se čuvaju u Spomen-zbirci Pavla Beljanskog, Galeriji Matice srpske u Novom Sadu, Umetničkoj galeriji Nadežda Petrović u Čačku, Narodnom muzeju u Valjevu, Narodnom muzeju u Beogradu, Muzeju grada Beograda i njenoj porodici.
Ostala je u istoriji srpske umetnosti kao simbol kratkog, ali izuzetnog talenta, koji je tek kasnije dobio priznanje koje zaslužuje. Njena priča je podsetnik da umetnost često živi dalje od života samog umetnika, i da pravo vrednovanje dolazi tek sa vremenom.
Izvor: Rasejanje.info
