U nedelju je žestokim vatrenim obračunom okončana dugogodišnja potera za Nemesiom Osegerom Servantesom, vođom kartela Halisko Nova generacija (CJNG) poznatim kao „El Menčo“, što je ostavilo vakuum u vođstvu ovog kartela i otvorilo mogućnost da druga kriminalna grupa pokuša da zauzme njegovo mesto.
Tokom protekle decenije, El Menčo pretvorio je kartel Halisko Nova generacija, grupu koja se oko 2009. godine odvojila od kartela Milenio, ogranka moćnog Sinaloa kartela, u najmoćniji kriminalni sindikat u Meksiku.
To je postigao formiranjem sporazuma o „franšizama“ sa manjim bandama u oblastima van njegove kontrole, šireći domet svoje moći.
Smrt El Menča može dovesti do rata za teritoriju
Ipak, kako navodi Njujork Tajms, bez centralnog autoriteta El Menča, grupe koje su podržale njegov uspon mogle bi međusobno zaratiti, dok suparnički karteli već kreću da zauzmu teritorije koje je ostavio za sobom.
Pod pritiskom Trampove administracije, meksička vlada bi mogla nastaviti da cilja vođe kartela u svojoj ofanzivi protiv moćnih kriminalnih grupa u zemlji.
Evo pregleda nekih od preostalih meksičkih kartela i kriminalnih organizacija i njihovih vođa, od kojih se svi u Sjedinjenim Državama smatraju stranim terorističkim organizacijama.
Kartel Halisko Nova generacija (CJNG)
Hulio Alberto Kastiljo Rodrigez, poznat kao “El Čoro”, visokopozicionirani je član kartela Halisko Nova generacija i zet pokojnog El Menča.
Američke vlasti ga vide kao potencijalnog naslednika. Međutim, najmanje sedam članova kartela poginulo je u nasilnoj operaciji u nedelju, saopštile su meksičke vlasti. Od tada je broj žrtava porastao na oko 70 mrtvih, uključujući članove bandi i pripadnike snaga bezbednosti. Kartelu će možda trebati vremena da se pregrupiše, El Menčo je imao četiri komandanta, ali još nije jasno ko je iz vrha vođstva preživeo i ko bi mogao zauzeti njegovo mesto.
El Menčov sin, Ruben Osegura Gonsalez, poznat kao El Menčito, pomagao je u vođenju kartela, ali je 2020. izručen Sjedinjenim Državama i prošle godine je osuđen na doživotnu kaznu zatvora plus 30 godina. Rosalinda Gonsalez Valensija, Nemesiova udovica poznata kao La Hefa (Šefica), rođena je u kriminalnoj porodici i važan je finansijski operativac u kartelu koji je osnovao njen suprug.
Ipak, analitičari kažu da je ženi teško da preuzme komandu nad kriminalnom organizacijom u Meksiku.
Sinaloa kartel
Sinaloa kartel, sa sedištem u državi Sinaloa na severozapadu Meksika, dugo se smatrao jednom od najmoćnijih narko-bandi na svetu.
Američke vlasti navode da je ovaj kartel jedan od najvećih proizvođača i krijumčara droge u SAD. Ipak, banda je oslabljena zbog akcija protiv njenih vođa. Sinaloa kartel masovno proizvodi fentanil i druge ilegalne droge. Formirao je mrežu ćelija i ogranaka u desetinama zemalja koji koordiniraju krijumčarenje droge i pranje milijardi dolara.
Većina profita ovog kartela potiče od droge, ali se takođe bave i trgovinom ljudima, otmicama migranata, ilegalnom sečom šuma i krađom goriva, sprovodeći moć kroz nasilje i zastrašivanje.
Grupa je podeljena na dve zaraćene frakcije: Čapitose, koji ostaju lojalni utamničenom osnivaču Hoakinu „El Čapu“ Guzmanu, i Majose, sledbenike njegovog dugogodišnjeg partnera Ismaela Sambade Garsije, poznatog kao El Majo.
El Čapo trenutno služi doživotnu kaznu u strogo čuvanom američkom zatvoru. Hoakin Guzman Lopez, jedan od El Čapovih sinova, priznao je krivicu prošle godine po optužbama SAD za trgovinom drogom nakon što je 2024. kidnapovao Sambadu Garsiju i predao ga američkim vlastima. Izdaja je produbila već postojeći jaz i zapalila sukob, pretvorivši državu Sinaloa u ratnu zonu.
Ovidio Guzman Lopez, još jedan El Čapov sin koji je preuzeo vođstvo, prošle godine je priznao krivicu na optužbe za trgovinu drogom u Sjedinjenim Državama. Sada se dvojica drugih sinova El Čapa, Ivan Arčivaldo Guzman Salazar i Hesus Alfredo Guzman Salazar, smatraju suvođama bande.
Čapitosi su se prošle godine udružili sa grupom iz Haliska, čime je kartel Halisko Nova generacija postao najmoćnija narko-organizacija na svetu, tvrde američki zvaničnici. Ismael Sambada Sikairos, poznat i kao El Majito Flako, što je referenca na nadimak njegovog oca, smatra se vođom frakcije Majo.
Severoistočni kartel (Cartel del Noreste)
Kartel del Noreste, ili Severoistočni kartel, je kriminalna organizacija ranije poznata kao “Los Zetas”. Operiše u severoistočnom Meksiku i bavi se trgovinom drogom, otmicama, iznudama i krijumčarenjem ljudi.
Banda je poslednjih godina izgubila mnoge vođe. Jedan od istaknutih članova ovog klana je, prema navodima američkih vlasti, Migel Anhel de Anda Ledezma, zadužen za nabavku oružja i municije za bandu.
Huan Gerardo Trevinjo-Čavez, bivši vođa bande, uhapšen je u Sjedinjenim Državama 2022. godine i priznao je krivicu za trgovinu drogom 2024. Rikardo Gonsalez Sauseda smatran je drugim po komandi; uhapšen je u Meksiku prošlog februara, a zatim prošlog meseca izručen Sjedinjenim Državama.
Prošle godine, američki Stejt department uveo je sankcije De Andi Ledezmi i Gonsalezu Sausedi, nazivajući ih „visokopozicioniranim članovima“ kartela i napominjući da je banda 2022. godine „napala američki konzulat u Nuevo Laredu vatrenim oružjem i granatama“ nakon hapšenja jednog od svojih članova, verovatno misleći na hvatanje Trevinjo-Čaveza.
Nova pordica Mičoakan
Džoni Hurtado Olaskoaga, zajedno sa svojim bratom Hoseom Alfredom Hurtadom Olaskoagom, predvodi Novu porodicu Mičoakan, bandu naslednicu Porodice Mičoakan.
Sedište kartela je u meksičkim državama Gerero i Mičoakan, a glavni poslovi bande čine distribucija fentanila, metamfetamina, heroina i kokaina, u Sjedinjene Države, tvrde američke vlasti.
Džoni je rođen početkom 1970-ih, premda se ne zna koji od dva datuma rođenja koja se povezuju sa njim je tačan.
Čini se da je više od decenije stariji od Hosea (41), koji je drugi po komandi. Braća su optužena 2024. godine za proizvodnju i distribuciju narkotika. Stejt department je ponudio nagradu od 5 miliona dolara za informacije koje bi dovele do njihovog hapšenja.
Zalivski kartel
Hose Alfredo Kardenas-Martinez, poznat i kao El Kontador (Računovođa), vođa je Zalivskog kartela, bande sa sedištem u severoistočnom Meksiku koja se bavi trgovinom drogom, otmicama, iznudama i krijumčarenjem ljudi.
Kardenas-Martinez postao je vođa bande 2015. godine nakon hapšenja prethodnog šefa, svog strica Osijela Kardenasa-Giljena, koji je u međuvremenu pušten.
Kardenas-Martinez je 2021. godine optužen u SAD za za trgovinu narkoticima i bio je u pritvoru u Meksiku radi izručenja. Uhapšen je u Meksiku, između ostalog, u vezi sa napadom u gradu Rejnoza 2021. u kojem je ubijeno 15 ljudi za koje se verovalo da pripadaju suparničkoj kriminalnoj grupi, ali je kasnije pušten u novembru 2024. nakon što je sudija promenio njegov status pritvora pre suđenja.
Ujedinjeni karteli
Huan Hoze Farihas Alvarez, poznat i kao El Abuelo (Deda), vođa je Ujedinjenih kartela. To je savez više kartela i drugih grupa u Mičoakanu, u zapadnom Meksiku.
Alvarez (55) formirao je saveze među lokalnim kriminalnim grupama kako bi se borio protiv nadiranja drugih kartela, uključujući Halisko Novu generaciju. Kartel proizvodi i prodaje metamfetamin, fentanil i kokain, a optužen je i za iznuđivanje lokalnih uzgajivača avokada, ilegalno oduzimanje zemljišta, krčenje šuma i seču drveća za sopstvene farme u pokušaju da diversifikuje prihode.
Godine 2024, Alvarez je u Sjedinjenim Državama optužen za šverc narkotika i prestupe sa oružjem u optužnici koja je otpečaćena prošle godine. Američki Stejt department nudi nagradu od 10 miliona dolara za informacije koje bi dovele do hapšenja Alvareza, po optužbama za ubistvo i trgovinu drogom.
