Beograd – Srpske pukovne zastave, nosioci tradicije i slave vojske Kneževine i kasnije Kraljevine Srbije, često su bile remek-dela vezilaštva, izrađene od svile i ukrašene zlatnim i srebrnim nitima. U Beogradu su se one pojavljivale još od prve polovine 19. veka, a posebno uoči Balkanskih ratova 1912-1913. i Prvog svetskog rata.
Reklama
Početak tradicije: Zastave kneza Miloša Obrenovića (1830-1840-e)
Od osnivanja stajaće vojske 1825. godine, pominju se vojne zastave sa likom Svetog Andreja Prvozvanog – zaštitnika srpske vojske. 1839. godine, garnizoni iz celokupne Srbije sa zastavama dolaze u Beograd da izraze odanost knezu. Ove crveno-plavo-bele zastave od teške svile bile su identične za pešadijske bataljone, sa grbom na jednoj strani.
1910-1911: Kralj Petar I dodeljuje 51 pukovnu zastavu
Ključni trenutak bio je 1911. godina, kada je kralj Petar I Karađorđević u junu i novembru dodelio 51 pukovnu zastavu svojim pukovima. Ove srpske trobojke (crvena-plava-bela) bile su: izrađene od svile sa zlatnim resama. Na jednoj strani je bio srpski grb sa krunom i dvoglavim orlom a na drugoj slika Svetog Andreja ili Za kralja i otadžbinu. Bile su vezene zlatnim i srebrnim nitima od strane najboljih beogradskih vezilja.
Kako se ističe nijedna od ovih zastava nije zarobljena u Velikom ratu – apsolutni rekord u istoriji modernog ratovanja!
Vezilje i zanat u Beogradu
Beogradska vezilja iz Škole vezilja “Đurđevdan” i Manastirskih radionica bile su glavne kreatorke: zlatna i srebrna nit dolazila je iz Beča i Pariza. Motivi su bili dvoglavi orao, srpski krst, inicijali kralja Petra I a tehnika: platnena izvezena tehnika sa sedefastim dugmadima
Uredba o zastavama 1906. godine
1906. uvedeno je pravo na pukovnu zastavu za sva tri poziva pešadijskih pukova. Garda i konjički pukovi dobijaju posebne konjičke zastave. Ključna promena: napuštanje purpurno-crvene boje i prelazak na srpsku trobojku (crvena-plava-bela).
Kasniji primer: Dušan Matić i bečka zastava
U Heeresgeschichtliches Museum u Beču čuva se srpska pukovska zastava koju je zarobio general Makenzen 1915. Ova zastava postala je inspiracija modernisti Dušanu Matiću za njegove radove o srpskoj tradiciji.
Foto: FB Grupa Bio jednom jedan Beograd
Izvor: Vojni muzej, Vikipedija, Rasejanje.info
