Iranske bespilotne letelice domaće proizvodnje, Šahid-136, tokom vikenda su izvršile više napada u regionu širom Persijskog zaliva nakon što je u združenom napadu Sjedinjenih Američkih Država i Izraela ubijen vrhovni vođa Irana, ajatolah Ali Hamnei, piše Njujork Tajms (NYT).
Model 136 je varijanta bespilotnih letelica iz porodice Šahid (Šahid na farsi jeziku znači „svedok“), jeftina za proizvodnju i može delovati kao vođena raketa jer se kreće ka unapred određenom cilju.
Iranski dronovi Šahid pogodili ciljeve u Bahreinu, Dubaiju i američku bazu u Manami
Kako navodi Njujork Tajms, video snimci od subote prikazuju kako Šahidi-136 udaraju u zgrade u Bahreinu, Kuvajtu i Ujedinjenim Arapskim Emiratima.
Dronove Šahid razvila je kompanija povezana sa Iranskom revolucionarnom gardom (IRGC). Iran ih proizvodi najmanje od 2021. godine i ranije ih je koristio u Iraku.
Dok dron lebdi u vazduhu, njegov motor proizvodi prepoznatljiv zvuk zujanja. Taj zvuk se čuje na snimku napada u glavnom gradu Bahreina, Manami, na jednu stambenu višespratnicu. Trouglasti dron udara u bočnu stranu zgrade, izazivajući požar i raspršujući krhotine.
Ovi dronovi za jednokratne napade imaju nekoliko prednosti u odnosu na tradicionalne rakete, pre svega isplativost, sa cenom od oko 35.000 dolara po letelici, navodi NYT.
Dronovi Šahed takođe imaju relativno veliki domet od 2.000 kilometara. Set Francman, stručnjak za ratovanje dronovima, izjavio je da, iako su Šahidi neefikasni u poređenju sa drugim oružjem, povremeno mogu da izbegnu skupe sisteme protivvazdušne odbrane, šireći haos i teror, a mogu se proizvoditi u velikim količinama.
„Oni Irancima pružaju jeftin sistem naoružanja nalik vazduhoplovstvu“, rekao je Francman.
Još jedan snimak od subote prikazuje Šahid-136 koji pogađa infrastrukturu unutar baze američke mornarice u Manami, Bahrein.
Crni dim se diže iz tog područja kada zujanje Šahida postaje čujno, a trenutak kasnije vidi se kako dron skreće iznad dima i eksplodira pri udaru. Snimak zabeležen u naselju Džumeira u Dubaiju prikazuje udar Šahida-136 u luksuzni hotel Fairmont Palm, gde noćenje košta oko 200 dolara.
Odmazda dronovima nakon ubistva Hamneija
U subotu su SAD i Izrael pokrenuli seriju napada na iransko rukovodstvo u kojima je ubijen dugogodišnji vladar zemlje, ajatolah Ali Hamnei. Iran je uzvratio ispaljivanjem raketa i dronova širom Bliskog istoka, gađajući zemlje koje su domaćini američkim trupama.
Šahid-136 je takođe koristila Rusija za gađanje civilne infrastrukture širom Ukrajine. Ruska varijanta Šahida poznata je kao Geran, koju Rusija sada proizvodi u udaljenoj fabrici na istoku zemlje, i koja je modifikovana tokom invazije na Ukrajinu.
Krajem prošle godine, SAD su objavile da su razvile sopstveni dron za jednokratne napade poznat kao LUCAS, koji je metodom reverzibilnog inženjeringa na bazi Šahida razvila kompanija „Spectrewerks“ iz Arizone.
Američka Centralna komanda (CENTCOM) je na mreži „Iks“ objavila da su SAD prvi put upotrebile ove dronove u napadima na Iran, iako to nije bilo moguće nezavisno potvrditi.
