Srpske palate u Trstu

U Galeriji nauke i tehnike SANU u ponedeljak, 27. juna 2016. godine,  otvorena je izložba „Srpske palate u Trstu“, koju je podržala Uprava za saradnju s dijasporom i Srbima u reigonu Ministarstva spoljnih poslova. Autor izložbe je istoričarka umetnosti Gordana Gordić.

Pozivnica

Izložba „Srpske palate u Trstu“ obuhvata  28 panela sa tekstovima istoričarke umetnosti Gordane Gordić  i fotografijama najlepših i najvrednijih srpskih palata u Trstu. Srpski trgovci i poslovni ljudi, posebno porodice kao što su Kurtovići, Gopčevići, Škuljevići i druge, koje su se od sredine 18. ili prve polovine 19. veka naselile u Trstu, zadužili su ovaj grad velelepnim građevinama.

Začetak razvoja savremenog Trsta pada u doba vladavine Habsburškog cara Karla VI koji početkom 18. veka proglašava Trst za slobodnu luku, i tada počinje doseljavanje pomoraca, trgovaca i zanatlija iz različitih krajeva, među kojima je bio i izvestan broj Srba. Poveljom Marije Terezije Srbima u Trstu je odobreno da podignu svoju crkvu, osnuju crkvenu opštinu i otvore školu. Krajem 18. veka ove ustanove u Trstu postaju jedan od kulturnih centara u kojima se okupljaju istaknuti stvaraoci, među kojima su i Dositej Obradović, Vuk Karadzić, Petar Petrović Njegoš, Lukijan Mušicki, Joakim Vujić, Matija Ban, Josif Rajačić, Mihailo Obrenović i mnogi drugi.

Jovo Kurtović, jedan od osnivača Srpske zajednice, gradi svoju palatu 1788. godine na trgu Ponte Roso, uz Veliki kanal i crkvu Svetog Spiridona. Pravoslavna crkva Svetog Spiridona je bila stecište i uslov opstanka zajednice koja je obeležila istoriju savremenog grada. U blizini Velikog kanala, koji je okosnica novonastajuće Terezijanske četvrti, svoje kuće grade i ostali uspešni trgovci iz zajednice. Tokom prve polovine 19. veka, u Đuzepinskoj četvrti, koja se formira  uz rivu, nastanjuju se i porodice Vučetić, Ivanović, Popović, Cvijetović, Bajović, Kovačević, Škuljević i mnoge druge. Palate čiju su izgradnju naručivali imućni Srbi, kao i palate koje su oni kupovali, projektovali su najrenomiraniji arhitekti ondašnjeg Trsta (iz kataloga izložbe). Izložba je otvorena do 7. jula.