Na teritoriji Trentina nalaze se Srpska staza i Srpsko groblje pored Kastelana, blizu grada Rovereto. To su mesta gde su sahranjivani srpski zarobljenici tokom Prvog svetskog rata.
Reklama
Za vreme Velikog rata na teritoriju Trentina je smešteno na stotine ratnih zarobljenika – Rusa, Rumuna i Srba – koji su iskorišćavani za rad, što je bilo protivno svim međunarodnim konvencijama. Podaci vezani za srpske zarobljenike sahranjene na groblju u Kastelanu u martu 1916. godine pokazuju da su padali u nesvest od umora, gladi i nasilja koje su vršili čuvari.
Pokraj Kastelana postoje Srpska staza i Srpsko groblje, ali su do skoro bili zaboravljeni. Predstavnici italijanske regije postavili su pre nekog vremena spomen-ploču koja podseća na tu strahotu.
Srpski zarobljenici i vojnici iz Velikog rata dobili su spomenik u Italiji – otkriven je u italijanskom mestu Kastelano na Srpskom groblju. Spomenik je postavilo Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije uz podršku italijanske regije Trentino Alto Adiđe i Opštine Vila Lagarina.
Stotine Srba ostavilo je živote u Kastelanu. Selo Kastelano, koje danas ima svega 800 žitelja, bilo je mesto robovanja za stotine Srba tokom Prvog svetskog rata. „Stotine njih tu je ostavilo živote. Tu se nalaze planinski vrhovi od 2.059 metara, ispod njih je danas otkrivena tabla sa nazivom Srpske staze. To je staza kojom su išli Srbi kao vojnici, zarobljeni na teritoriji Kraljevine Srbije, ali i Srbi iz BiH, Like, Severne Dalmacije, koji su bili zarobljeni tokom rata i osuđeni na prinudan rad samo zato što su pripadali srpskom narodu”, istaknuto je prilikom otkrivanja spomenika.
Postavljen je i natpis u znak sećanja – u okviru istorijskog putovanja „Od Balkana do Trentina: odiseja srpskih zarobljenika tokom Prvog svetskog rata”, Pro Loco Castellano–Cei postavila je kipo (spomen natpis) na Srpskom groblju u Bordali.
Kipo je lako dostupan – parking se nalazi u Bordali, a pešaka za 10 minuta stižete do cilja. Ovo mesto svake godine poseti mnogo posetilaca koji žele da se sete stradanja srpskih vojnika.
Projekat su realizovali: Pro Loco Castellano–Cei, Istraživačka radionica Don Zanolli, Ministarstvo za veterane Republike Srbije i Generalni konzulat Srbije u Trstu.
Srpska staza u Trentinu je podsetnik na ono što se desilo – na stradanje, na žrtvu, na ono što ne smemo zaboraviti. Srpski vojnici su dali svoje živote za slobodu, a mi smo dužni da čuvamo njihovo sećanje.
Zvono „Marija Dolores” – u Roveretu se nalazi veliko zvono napravljeno 1924. godine, izliveno od topovskih cevi svake vojske učesnice u Prvom svetskom ratu, pa i vojske Kraljevine Srbije. U čast svih izginulih u ratovima, svake nedelje zvoni sto puta.
Izvor: Rasejanje.info
