Dok je Peter Mađar odrastao tokom demokratske tranzicije Mađarske, na zidu njegove spavaće sobe stajao je poster Viktora Orbana, u to vreme liberalnog antikomuniste.
Kako navodi CNN, ovaj detalj iz mladosti lidera opozicione partije Tisa najbolje ilustruje politički put čoveka koji je danas okončao šesnaestogodišnju vladavinu čoveka kojem se nekada divio. O rezultatima izbora u Mađarskoj, pročitajte ovde.
Pre samo dve godine, Mađar je bio integralni deo vladajuće strukture Fidesa, pre nego što je usledio buran raskid koji je iz temelja potresao mađarsku političku scenu.
Skandalozan rastanak
Prekretnica za Mađarov prelazak u opozicione redove dogodila se nakon skandala koji je duboko uznemirio mađarsku javnost, kada je otkriveno da je tadašnja predsednica Katalin Novak pomilovala čoveka osuđenog za prikrivanje zlostavljanja dece.
U taj proces bila je uključena i Judit Varga, tadašnja ministarka pravde i bivša Mađarova supruga. Obe žene su podnele ostavke, a Mađar je taj trenutak iskoristio za direktan napad na sistem.
U intervjuu za medijsku kuću Partizan, koji je prema izveštaju BBC-ja pratilo više od milion ljudi u zemlji od devet i po miliona stanovnika, on je optužio Orbana „da se skriva iza ženskih haljina“. Tom prilikom je podelio informacije iz prve ruke o funkcionisanju vlasti, tvrdeći da nekoliko porodica poseduje pola države i da je borba protiv korupcije postala neophodnost za opstanak nacije.
Mađar je sliku koju Orban projektuje svetu, predstavljajući se kao branilac nacionalnog suvereniteta od liberalne ideologije, opisao kao puko ukrašavanje stvarnosti kako bi se prikrilo delovanje mašinerije moći i sticanje ogromnog bogatstva.
CNN ističe da se njegova kampanja uporno fokusirala na svakodnevne probleme građana, poput stagnirajuće ekonomije i lošeg zdravstvenog sistema, dok Orban je primarno insistirao na spoljnopolitičkim temama.
Iako se Mađar retko izjašnjavao o ratu u Ukrajini ili odnosima sa Evropskom unijom, njegova taktika se pokazala uspešnom u animiranju birača koji su zasićeni dugogodišnjom vlašću jedne partije.
Od diplomate do „ujedinitelja“
Biografija Petera Mađara savršeno se uklapa u profil mađarske elite. Kao sin dvoje pravnika i kum bivšeg predsednika države, školovao se u elitnoj katoličkoj gimnaziji i na pravnom fakultetu u Budimpešti.
BBC navodi da se Fidesu pridružio još 2002. godine, nakon Orbanovog tadašnjeg izbornog poraza. Tokom godina služio je kao diplomata u stalnoj misiji Mađarske u Briselu, vodio je timove koji su sarađivali sa Evropskim parlamentom i bio član odbora državnih kompanija. Njegovo razočaranje partijom bilo je postepeno, a sam je priznao da je Fides kojem se pridružio na početku karijere bio potpuno drugačiji od ovog današnjeg.
Njegova kampanja, vođena pod sloganom koji aludira na revolucionarni poklič iz devetnaestog veka, obeležena je maratonskim turama po zemlji.
Mađar je pešačio trista kilometara od Budimpešte do rumunske granice kako bi, prema sopstvenim rečima, ponovo ujedinio naciju i privukao razočarane glasače Fidesa u malim mestima gde je vladajuća stranka tradicionalno dominantna.
Iako ga Orbanova propaganda označava kao marionetu Brisela i Ukrajine, Mađar koristi svoje poznavanje sistema kao najjače oružje, tvrdeći da poznaje sve trikove vlasti i da je upravo to ono što ih plaši.
Mađarov program za posle izbora
Ukoliko uspe u svojoj nameri da smeni Orbana, Mađar planira ozbiljne promene u sektoru odbrane i spoljne politike.
Prema analizi portala Politico, lider partije Tisa obećava povećanje izdvajanja za odbranu na pet odsto BDP-a do 2035. godine, uz reviziju svih ugovora u odbrambenoj industriji kako bi se suzbila korupcija.
Jedan od ključnih ciljeva je i korenito čišćenje državnih institucija od ruskog uticaja, koji je, prema zapadnim diplomatama, duboko ukorenjen u mađarskim obaveštajnim službama nakon decenije Orbanovog približavanja Moskvi.
Mađar se suočava sa optužbama da je ruski agent ili preletač, ali on uzvraća udarac podsećajući javnost da je upravo Orban 1989. godine pozivao ruske trupe da napuste Mađarsku, dok je danas najlojalniji saveznik Kremlja.
Politico naglašava da bi Mađarova pobeda mogla dovesti do deblokade evropskih sredstava namenjenih Ukrajini i poboljšanja saradnje unutar NATO saveza, mada će se suočiti sa ogromnim izazovima poput budžetskog deficita i zakonskih prepreka koje bi odlazeća vlast mogla postaviti.
