13 GODINA OD POGROMA NA KOSOVU I METOHIJI

26

Svinjare

U ovom multietničkom selu, koje se nalazi na trećem kilometru puta Kosovska Mitrovica – Priština, do marta 1999. godine živelo je više od 300 Srba, koji su se nalazili u potpunom okruženju Albanaca. Pre bombardovanja u selu je živelo oko 900 Srba, a nakon toga selo je napustilo oko 200 stanovnika.

18. marta 2004. godine, albanski ekstremisti su u vremenu od 12.00 do 13.00 časova, izvršili napad na selo Svinjare i tom prilikom zapalili veći broj srpskih kuća i pomoćnih objekata. Uz pomoć pripadnika UNMIK policije, meštani su, iz zone napada premešteni u drugi kraj sela. Oko 17.00 časova, iz sela su evakuisani žene i deca. Istog dana, pripadnici KFOR-a, prisilno su evakuisali preostale Srbe. Na drugom kraju sela, albanski ekstremisti započeli su da pale srpske kuće i pomoćne objekte. 20. marta, do 17.00 časova iz baze francuskog KFOR u severnom delu Kosovske Mitrovice, 120 stanovnika sela Svinjare bezbedno je evakuisano u Zvečan. Nakon ovog pogroma u selu nije ostao niti jedan stanovnik Srbin.

Priština

Sa obzirom da je u doba ovog pogroma Priština bila faktički etnički čista, ovo je samo poslužilo da se iz nje isele i preostali Srbi. Broj Srba do dolaska KFOR-a je bio oko 45.000, da bi se tokom leta iselilo gotovo kompletno srpsko stanovništvo. Do kraja 1999. godine ostalo je 900 a do 2002. svega 225 Srba.

17. marta 2004. godine albanski ekstremisti su zaposeli stanicu UNMIK policije u naselju Vranjevac i zapalili više policijskih terenskih vozila. Istog dana, napadnuta je zgrada „JU programa“, u kojoj je živela veća grupa Srba. Albanski ekstremisti su zgradu zapalili, a oko 30 građana srpske nacionalnosti sklonilo se u jedan stan, kako bi se zaštitili. Nakon više pokušaja, snage KFOR-a evakuisale su ugrožene Srbe u svoju bazu, a lica srpske nacionalnosti zaposlena u administraciji UNMIK-a, prebačena su na područje centralne Srbije. Zapaljena je i crkva Svetog Nikole, a na hram Hrista Spasa je pokušan napad, ali je bio sprečen od strane KFOR-a. Crkva Svetog Nikole je obnovljena 2009. godine. Posle pogroma iz Prištine su se iselili svi Srbi, mada se kasnije vratilo 53.

Čaglavica

Čaglavica je srpsko selo, udaljeno 2 i po kilometra od Prištine, koje broji oko 1.500 stanovnika. Pre 1999. godine u selu je živelo oko 2.200 Srba. Većina je ostala i posle, obzirom na kompaktnost sela koje je skoro u potpunosti bilo srpsko.

15. marta 2004. godine, albanski teroristi ranili su dečaka Jovicu Ivića, koji je u teškom stanju prevezen u bolnicu u Kosovskoj Mitrovici. Ovaj događaj izazvao je proteste meštana Čaglavice, kao i okolnih srpskih sela (Gračanice, Sušice, Lapljeg Sela, Preoca i dr.), koji su blokirali magistralne puteve prema Skoplju i Gnjilanu. Došlo je i do incidenata sa lokalnim Albancima. 17. marta, u popodnevnim časovima, nakon što su nešto posle 13.00 časova krenuli iz Prištine, nekoliko hiljada Albanaca stiglo je u selo Čaglavicu. Na ulazu u selo, naišli su na kordon pripadnika KFOR-a koji su uspeli da probiju, nakon čega su ušli u severni deo Čaglavice gde su, koristeći molotovljeve koktele, zapalili desetak srpskih kuća i više automobila. U napadima Albanaca, koji nisu prestajali ni naredne noći, hicima iz snajperskog oružja sa okolnih brda, kao i od bačenih bombi, ranjeno je nekoliko Srba. Takođe, zapaljeno je nekoliko vozila UNMIK i povređeno više od 10 pripadnika KFOR-a. Istoga dana, pripadnici KFOR i UNMIK su evakuisali žene, decu i starce iz Čaglavice u Laplje Selo i Gračanicu, a američki vojnici su, oko 18.00 časova, sa 30 oklopnih vozila, stigli iz Uroševca u Čaglavicu. Tek njihovim angažovanjem, Albanci su potisnuti ka Prištini. 18. marta, na brdu Veternik, u blizini Čaglavice, bila je okupljena veća grupa Albanaca, koji su pokušavali da prodru do Čaglavice, ali su u tome sprečeni od strane pripadnika KFOR-a koji su došli iz baze Bonstil.

Gračanica

Gračanica je mesto na Kosovu i Metohiji, koje je nazvano po manastiru izgrađenom u 14. veku. U njemu, nakon sukoba na KiM 1999. godine, žive isključivo Srbi. Broj stanovnika ovog sela se neznatno menjao nakon bombardovanja i iznosi oko 4.500 stanovnika.

16. marta 2004. godine, nakon što su pripadnici međunarodnih snaga Srbima iz Gračanice onemogućili da se pridruže protestima svojih sunarodnika u Čaglavici, oni su izvršili blokadu puta Priština – Gnjilane. 17. marta, u prepodnevnim časovima, iz prištinskog naselja Ajvalija, oko hiljadu naoružanih Albanaca krenulo je prema Čaglavici, Lapljem Selu i Gračanici, sa namerom da zauzme ova srpska mesta. Srpsko stanovništvo u Gračanici postavilo je prepreke i organizovalo barikade na putu prema Prištini. Barikada je postavljena i u obližnjem selu Kišnica, iz pravca Gnjilana, gde je takođe došlo do sukoba sa albanskim ekstremistima. Predstavnici KFOR-a, nakon što su žene i deca iz Čaglavice evakuisani u Laplje Selo i Gračanicu, sugerisali su Srbima iz Gračanice da se naoružaju i brane svoje mesto, uz obrazloženje da jedinice KFOR-a nisu u mogućnosti da zaštite njihove živote od napada albanskih ekstremista. 19. marta, prema izveštaju Opštinske organizacije Crvenog krsta, u Gračanicu je, do 14.30 časova, pristiglo oko 200 izbeglih lica iz Lipljana, Kosova Polja i Kišnice. Deo stanovništva pronašao je smeštaj kod rođaka, dok je Crveni krst izvršio prihvat oko 120 lica. Pored navedenog, 23. marta, od strane pripadnika KFOR-a, u Gračanicu je, iz vojne baze u Prištini i iz Obilića, evakuisano oko 200 Srba.

Laplje Selo

U Lapljem Selu, u blizini Prištine, prema procenama OEBS-a, do marta 1999. godine, živelo je oko 1.500 Srba i oko 150 Roma.

17. marta 2004. godine, pred sam početak napada albanskih terorista na Čaglavicu, pripadnici UNMIK i KFOR evakuisali su srpske žene, decu i starce iz Čaglavice u obližnje Laplje Selo i Gračanicu. Na samom ulazu u selo, tokom noći između 17. i 18. marta, dolazilo je do sukoba albanskih ekstremista i međunarodnih snaga bezbednosti.

Obilić

Prema podacima Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), nakon oružanih dejstava na KiM, 1999. godine u opštini Obilić, živelo je 3.600 Srba, koji su, osim u samom gradu, bili naseljeni i u selima Miloševo, Babin Most, Plemetina, Crkvena Vodica i Janina Voda. Do kraja 1999. godine u ovoj opštini ostalo je oko 1.500 Srba i to uglavnom u okolnim selima.

17. marta, oko 11.00 časova, započeo je napad albanskih ekstremista na Srbe u Obiliću. Istovremeno, započeli su žestoki sukobi između albanskih ekstremista i pripadnika međunarodnih snaga. Vojnici danskog kontigenta KFOR-a, uz pomoć pripadnika UNMIK policije, pokušavali su da zadrže napade Albanaca dok se ne završi započeta evakuacija Srba iz Obilića. Više od 50 Srba ostalo je u okruženju Albanaca, u Cerskoj ulici, u naselju u blizini Termoelektrane „Kosovo B“, kao i u zgradi tzv. „JU programa“. Albanski teroristi su, u grupama, istovremeno upali u više delova grada naseljenim srpskim stanovištvom i započeli paljenje kuća u kojima je još bilo Srba. One koji su pokušali da pobegnu, Albanci su premlaćivali. Pripadnici Kosovske policijske službe (KPS), nisu sprečili akte nasilja prema srpskom stanovništvu i imovini. Tokom večernjih časova, 18. marta, albanski ekstremisti palili su napuštene srpske kuće u Obiliću, dok su na policijsku stanicu bacili bombu. Takođe, spaljena je srpska crkva u centru Obilića, kao i zgrada ambulante. Istog dana, do 14.00 časova, svi Srbi iz Obilića su proterani. Srbi izbegli iz Obilića smešteni su u mestu Lešak, opština Leposavić, odnosno u kampove KFOR-a, kod Kosova Polja i Prištine.

Preuzeto sa: http://svisrbiuparizu.com/13-godina-od-pogroma-na-kosovu-i-metohiji/

POSTAVI ODGOVOR